Trẻ bị thiếu máu thường không có biểu hiển rõ ràng và dễ nhầm lẫn với các bệnh khác, do đó rất khó để nhận biết. Tuy nhiên nếu cha mẹ nhận thấy con có các biểu hiện như mệt mỏi, lờ đờ, da xanh xao, nhợt nhạt… thì rất có thể bé nhà mình đang bị thiếu máu.

Nguyên nhân trẻ bị thiếu máu và cách phòng ngừa

Khi nào trẻ em bị thiếu máu

Thiếu máu ở trẻ em là được định nghĩa là giảm khối lượng hồng cầu hoặc nồng độ Hemoglobin trong máu. Các tế bào hồng cầu mang huyết sắc tố (hemoglobin) – một loại protein giúp mang oxy đi khắp cơ thể. Khi không có đủ hemoglobin, oxy sẽ không đến được các cơ quan trong cơ thể, khi không có đủ oxy, các cơ quan sẽ không thể hoạt động bình thường.

Dưới đây là chỉ số Hemoglobin và Hematocrite bình thường ở trẻ theo độ tuổi:

Tuổi  Hemoglobin (Hb) – g/dl  Hematocrite (Ht) – l/l
6 tháng – 59 tháng  11  0,33
6-11 tuổi  11,5  0,34
12-14 tuổi  12  0,36

Trẻ thiếu máu nặng khi chỉ sổ Hb < 7 g/dl và thiếu máu rất nặng khi chỉ số Hb < 4 g/dl

Thiếu máu ở trẻ có nhiều loại khác nhau và phương pháp điều trị cũng khác nhau

Thiếu máu ở trẻ nhỏ có những loại nào?

Có nhiều loại thiếu máu dựa trên những nguyên nhân gây ra nó. Bao gồm:

Thiếu máu tan máu: Do các tế bào hồng cầu bị phá vỡ quá nhanh, gồm:

  • Thiếu máu tan huyết tự miễn: do hệ thống miễn dịch của cơ thể tự phá hủy các tế bào hồng cầu của chính nó.
  • Thiếu máu di truyền bẩm sinh: Một số trẻ bị thiếu máu bẩm sinh bao gồm bệnh hồng cầu hình liềm, bệnh thalassemia, thiếu G6PD và bệnh Spherocytosis di truyền.

Thiếu máu do chảy máu: Xảy ra khi chảy máu do chấn thương, kinh nguyệt ra nhiều, xuất huyết tiêu hóa hoặc có vấn đề khác.

Thiếu máu do các tế bào hồng cầu được sản sinh quá chậm, ví dụ như:

  • Thiếu máu bất sản: cơ thể ngừng tạo ra các tế bào hồng cầu do bị nhiễm trùng nặng, mắc bệnh lý hoặc tác dụng phụ của một số loại thuốc.
  • Thiếu máu do thiếu sắt: khi không có đủ sắt trong chế độ ăn uống. Sắt là thành phần cấu tạo nên hemoglobin nên thiếu sắt sẽ dẫn đến thiếu máu.
  • Thiếu máu do thiếu vitamin B12: khi cơ thể không nhận đủ vitamin B12 thông qua chế độ ăn hoặc cơ thể không thể hấp thụ vitamin B12 cũng dẫn đến thiếu máu.

Tìm hiểu về THIẾU MÁU THIẾU SẮT Ở TRẺ EM - Truekidz _ bộ sản phẩm ...

Những trẻ nào có nguy cơ bị thiếu máu

  • Thiếu máu ở trẻ sinh non và sinh nhẹ cân
  • Trẻ sống trong cảnh nghèo đói và chất lượng cuộc sống nghèo nàn.
  • Trẻ uống sữa bò sớm
  • Chế độ ăn của trẻ chứa ít chất sắt, hoặc một số vitamin, khoáng chất khác như vitamin B12, acid folic.
  • Trẻ đã trải qua phẫu thuật hoặc tai nạn gây mất máu nhiều.
  • Trẻ bị bệnh mạn tính như nhiễm trùng hoặc bệnh gan, thận.
  • Tiền sử gia đình có người bị thiếu máu di truyền như thiếu máu hồng cầu hình liềm hoặc thalassemia…

Dấu hiệu nhận biết trẻ thiếu máu

Đôi khi, trẻ bị thiếu máu sẽ không biểu hiện ra triệu chứng. Một số trẻ khác sẽ có những triệu chứng chủ yếu là do thiếu oxy trong các tế bào:

  • Nhịp tim nhanh
  • Da xanh xao, nhợt nhạt
  • Khó thở
  • Thiếu năng lượng, hay mệt mỏi
  • Chóng mặt nhất là khi đứng dậy
  • Đau đầu
  • Hay cáu gắt
  • Chu kì kinh nguyệt không đều
  • Chậm kinh nguyệt
  • Đau hoặc sưng lưỡi
  • Vàng da hoặc vàng mắt
  • Lá lách, gan to
  • Chậm tăng trưởng và phát triển

Thiếu máu ở trẻ em có nguy hiểm?

Các triệu chứng thiếu máu có thể trông giống như các vấn đề về máu hoặc tình trạng sức khỏe khác. Vì thế, hãy đến gặp bác sĩ để được chẩn đoán chính xác nhất về tình trạng của bé nhé.

Chẩn đoán thiếu máu ở trẻ em

Thiếu máu rất phổ biến ở trẻ em, hầu hết trẻ bị thiếu máu sẽ được chẩn đoán với các xét nghiệm dưới đây:

  • Huyết sắc tố và hematocrit: Đây thường là xét nghiệm sàng lọc đầu tiên cho bệnh thiếu máu ở trẻ em. Xét nghiệm này giúp đo lượng huyết sắc tố và hồng cầu trong máu.
  • Công thức máu toàn phần: (CBC): xét nghiệm này cho phép kiểm tra các tế bào hồng cầu, bạch cầu và tiểu cầu, hồng cầu lưới, bao gồm cả huyết sắc tố và hematocrit và chi tiết hơn về các tế bào hồng cầu.
  • Soi tế bào máu ngoại vi: Trẻ sẽ được lấy máu để kiểm tra dưới kính hiển vi xem hình dạng của hồng cầu có bình thường hay không.

Để lấy mẫu máu, các cơ quan y tế sẽ chọc kim ở tĩnh mạch, thường là ở cánh tay hoặc bàn tay của trẻ. Máu sẽ được rút ra vào ống tiêm hoặc ống nghiệm, trong một số trường hợp máu có thể lấy bằng kim chích. Tùy thuộc vào kết quả xét nghiệm máu mà trẻ có thể phải xét nghiệm thêm cả tủy xương (hút dịch) hoặc phải sinh thiết mô tủy xương. Việc xét nghiệm này giúp kiểm tra được số lượng, kích thước và sự trưởng thành của các tế bào máu hoặc các tế bào đang gặp tình trạng bất thường.

Các biến chứng thường gặp ở trẻ thiếu máu

Các biến chứng của thiếu máu phù thuộc vào nguyên nhân gây ra nó. Một số loại thiếu máu có ít biến chứng, nhưng một số loại khác thì có biến chứng thường xuyên và nghiêm trọng hơn. Một số biến chứng có thể xảy ra là:

  • Thường xuyên mệt mỏi: Thiếu máu khiến trẻ mệt mỏi và thờ ơ (thiếu năng lượng), làm giảm trí nhớ và giảm vận động. Điều này dẫn đến việc tập trung và học tập của trẻ bị sa sút, trẻ lười vận động.

Dấu Hiệu Thiếu Sắt Ở Trẻ Em và Cách Phòng Tránh

  • Hệ miễn dịch của trẻ suy yếu: Thiếu máu làm suy yếu hệ thống miễn dịch của trẻ, khiến trẻ dễ bị tấn công bởi các tác nhân gây bệnh như vi khuẩn, virus, nấm…
  • Các biến chứng tim và phổi: Trẻ bị thiếu máu nặng có nguy cơ dẫn đến các biến chứng liên quan đến tim và phổi như:
    • Nhịp tim nhanh bất thường: khi cơ tim bị thiếu máu kéo dài sẽ ảnh hưởng đến hệ thống điện tim, từ đó khiến nhịp tim nhanh bất thường, về lâu dài sẽ làm suy tim.
    • Suy tim: khi trẻ bị thiếu máu, cơ tim phải làm việc gắng sức để đảm bảo bơm máu đến các cơ quan trong cơ thể. Nếu trẻ thiếu máu kéo dài tim sẽ dần bị suy yếu và dẫn đến các triệu chứng như khó thở, đau thắt ngực.

Điều trị cho trẻ em thiếu máu như thế nào?

Việc điều trị thiếu máu cho trẻ sẽ phụ thuộc vào các triệu chứng, độ tuổi, tình trạng sức khỏe cũng như mức độ nghiêm trọng của bệnh thiếu máu ở trẻ.

Điều trị thiếu máu cũng phụ thuộc vào nguyên nhân gây ra nó, một số loại thiếu máu có thể không cần điều trị, chỉ cần thay đổi cách ăn uống, nhưng một số loại thiếu máu thì cần sử dụng thuốc, truyền máu, hoặc can thiệp bằng phẫu thuật và cấy ghép tế bào gốc. Các bé sẽ được điều trị bởi các chuyên gia huyết học để điều trị rối loạn máu. Các phương pháp điều trị có thể bao gồm:

  • Cho trẻ sử dụng vitamin hoặc các khoáng chất dưới dạng thuốc hoặc dung dịch
  • Thay đổi chế độ ăn cho trẻ
  • Ngưng sử dụng các thuốc gây thiếu máu
  • Sử dụng thuốc
  • Phẫu thuật cắt bỏ lá lách
  • Truyền máu
  • Cấy ghép tế bào gốc

Những công dụng của thuốc sắt có thể bạn chưa biết | Medlatec

Lưu ý khi sử dụng thuốc điều trị thiếu máu cho trẻ:

Hiện nay trên thị trường có rất nhiều loại thuốc điều trị thiếu máu cho trẻ, và việc bán tràn lan trên thị trường khiến các mẹ không biết nên cho bé nhà mình uống thuốc gì là phù hợp nhất.

Sau đây là một số lưu ý mẹ cần ghi nhớ khi sử dụng thuốc điều trị thiếu máu cho con:

  • Không tự ý mua thuốc điều trị thiếu máu cho trẻ khi chưa có chẩn đoán và chỉ định của bác sĩ.
  • Khi uống các sản phẩm bổ sung sắt cần uống lúc đói để cơ thể hấp thu được tối đa.
  • Không uống kèm sữa và các thực phẩm giàu canxi khi ăn hoặc uống các thực phẩm giàu sắt do canxi là giảm hấp thu sắt trong cơ thể.
  • Bổ sung kèm vitamin C hoặc các loại đồ uống, trái cây, rau củ giàu vitamin C khi bổ sung sắt do vitamin C giúp làm tăng hấp thụ sắt.
  • Khi mua các sản phẩm bổ sung sắt, cần mua những sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, thương hiệu uy tín, đảm bảo. Tránh mua hàng nhái, hàng kém chất lượng ảnh hưởng đến sức khỏe của trẻ.
  • Sử dụng thuốc bổ sung sắt đúng liều lượng và tuân thủ tuyệt đối theo chỉ định của bác sĩ.

Làm thế nào để ngăn ngừa thiếu máu ở trẻ

Một số loại thiếu máu do di truyền có thể ngăn ngừa được. Thiếu máu thiếu sắt là một dạng thiếu máu phổ biến và có thể được ngăn ngừa bằng cách cha mẹ hãy đảm bảo cho bé nhà mình được cung cấp đủ chất sắt trong chế độ ăn uống. Để làm được điều này, mẹ hãy thực hiện những cách dưới đây nhé:

  • Cho con bú sữa mẹ nếu có thể do trong sữa mẹ đã cung cấp đủ sắt cho trẻ.
  • Nếu trẻ uống sữa công thức, hãy đảm bảo cho trẻ sử dụng sữa công thức có bổ sung sắt nhé.
  • Không cho trẻ uống sữa bò cho đến khi trẻ được 1 tuổi vì sữa bò không cung cấp đủ chất sắt. Nếu muốn cho trẻ uống, hãy cho trẻ uống sau 1 tuổi hoặc đã được bổ sung sắt đầy đủ qua chế độ ăn uống.
  • Khi trẻ bắt đầu ăn dặm, hãy cho trẻ ăn các thực phẩm giàu chất sắt, đây là biện pháp đơn giản và dễ thực hiện nhất để chống thiếu máu thiếu sắt cho trẻ nhỏ. Các loại thực phẩm giàu sắt có thể kể đến như các loại thịt đỏ, ngũ cốc, lòng đỏ trứng, khoai tây, cà chua và nho khô…

Mẹ nên bổ sung sắt cho trẻ thiếu máu như thế nào?

Khi nào cha mẹ cần đưa con đến gặp bác sĩ

Cha mẹ hãy đưa trẻ đến các cơ sở y tế gặp bác sĩ để được chẩn đoán và điều trị kịp thời khi nhận thấy con có bất kỳ triệu chứng thiếu máu nào.

Những thông tin trên hy vọng đã cung cấp cho cha mẹ những kiến thức về vấn đề liên quan đến trẻ bị thiếu máu. Thiếu máu nếu được phát hiện sớm sẽ không quá nguy hiểm nên cha mẹ hẫy đưa trẻ đi thăm khám định kỳ hoặc khi nhận thấy trẻ có các dấu hiệu thiếu máu để nhận biết sớm bệnh và có biện pháp điều trị kịp thời nhé. Hãy là những bậc cha mẹ thông thái chăm sóc sức khỏe cho con một cách toàn diện nhất.

 

Leave a reply

Please enter your comment!
Please enter your name here