Trên thế giới, các bệnh truyền nhiễm như viêm phổi và nhiễm trùng huyết là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong và tàn tật ở trẻ em dưới 5 tuổi. Đây là nguyên nhân gây ra hơn 3 triệu ca tử vong mỗi năm.

Tình hình ngày càng trở nên tồi tệ hơn do tình trạng kháng thuốc ngày càng gia tăng, hơn 214.000 trẻ sơ sinh tử vong mỗi năm do nhiễm trùng kháng thuốc, chủ yếu xảy ra ở những nước đang phát triển. Do đó cần hết sức thận trọng khi sử dụng thuốc kháng sinh cho trẻ em để hạn chế kháng thuốc ở trẻ.

Kháng sinh cho trẻ em – những điều cha mẹ cần biết

Kháng sinh là gì? Cơ chế tác dụng của kháng sinh

Kháng sinh là những hợp chất có nguồn gốc vi sinh vật, bán tổng hợp hoặc tổng hợp. Với liều điều trị, kháng sinh có tác dụng kìm hãm hoặc tiêu diệt các vi khuẩn gây bệnh ở nồng độ thấp. Một số kháng sinh có tác dụng ngăn cản sự phát triển các tế bào ung thư.

Một kháng sinh chỉ có tác dụng trên một hoặc một số chủng vi khuẩn nhất định, dựa vào cấu trúc hóa học, người ta chia kháng sinh thành các nhóm:

  • Nhóm Beta-lactam
  • Nhóm Aminoglycosid
  • Nhóm Macrolid
  • Nhóm Lincosamid
  • Nhóm Phenicol
  • Nhóm Tetracyclin
  • Nhóm Peptid
  • Nhóm Quinolon
  • Các nhóm kháng sinh khác như: Sulfornamid, Oxazolidinon, 5-nitroimidazol

Cơ chế tác dụng của kháng sinh

Ức chế tổng hợp vách tế bào vi khuẩn: Các kháng sinh sẽ ức chế quá trình sinh tổng hợp peptidoglycan của tế bào vi khuẩn, làm cho vi khuẩn sinh ra không có vách và dẫn đến bị tiêu diệt. Ví dụ: kháng sinh nhóm betalactam, vancomycin…

Ức chế sinh tổng hợp protein:

  • Các kháng sinh sẽ gắn vào phần 50S của ribosom vi khuẩn, làm cho quá trình tổng hợp protein của vi khuẩn bị tạm ngừng. Ví dụ: kháng sinh nhóm phenicol và macrolid.
  • Các kháng sinh sẽ gắn vào phần 30S của ribosom vi khuẩn làm cho protein được tạo ra bất thường, vô dụng đối vi khuẩn, khiến vi khuẩn bị tiêu diệt. Ví dụ: kháng sinh nhóm aminoglycosid và tetracyclin.

Ức chế tổng hợp acid nhân:

Các kháng sinh nhóm Quinolon ức chế enzym khiến ADN sợi kép của tế bào vi khuẩn không thể duỗi xoắn làm cho quá trình tổng hợp ADN của vi khuẩn bị ngưng hoàn toàn.

Khi nào cần dùng kháng sinh cho trẻ?

Thuốc kháng sinh chỉ dùng trong trường hợp nhiễm trùng do vi khuẩn, bao gồm các bệnh lý nhiễm trùng như: nhiễm trùng máu, áp xe da, chốc lở, viêm phổi do vi khuẩn, nhiễm trùng đường tiết niệu, viêm họng do liên cầu, và một số tình trạng viêm tai giữa đặc biệt. Một số loại thuốc kháng sinh rất hiếm khi được sử dụng ở trẻ em, chẳng hạn như azithromycin. Vì vậy, chỉ cho bé sử dụng kháng sinh khi có chỉ định từ bác sĩ.

Khi nào bạn cần dùng tới thuốc kháng sinh - và khi nào không ...

Không tự ý dùng kháng sinh cho bé trong những trường hợp sau

Viêm tai giữa

Nếu bé bị viêm tai giữa, thường bé sẽ được sử dụng thuốc giảm đau thay cho kháng sinh. Viêm tai giữa ở trẻ thường cải thiện trong vòng 2 đến 3 ngày, đặc biệt là với trẻ từ 2 tuổi trở lên. Nếu tình trạng của bé không cải thiện trong vài ngày, hãy đưa bé đến gặp bác sĩ.

Chỉ sử dụng kháng sinh cho trẻ bị viêm tai giữa trong các trường hợp sau:

  • Trẻ nhỏ dưới 6 tháng tuổi
  • Trẻ từ 6 tháng đến 2 tuổi bị đau tai từ trung bình đến nặng.
  • Trẻ từ 2 tuổi trở lên có các triệu chứng nghiêm trọng.
  • Nếu bé bị viêm ống tai và tiến triển thành viêm tai giữa, mẹ nên thử dùng kháng sinh nhỏ tai thay vì cho trẻ uống thuốc kháng sinh. Thuốc nhỏ tai có hiệu quả hơn kháng sinh đường uống trong trường hợp này vì các ống tai cho phép thuốc kháng sinh đi thẳng vào tai giữa – nơi có hầu hết các ổ nhiễm trùng. Thuốc nhỏ tai cũng không có khả năng gây ra các vi khuẩn kháng thuốc như kháng sinh đường uống.

Cảm lạnh, cúm và các bệnh nhiễm trùng đường hô hấp khác

Không sử dụng thuốc kháng sinh để điều trị cảm lạnh, cúm và hầu hết các bệnh nhiễm trùng đường hô hấp khác cho bé. Vì virus là nguyên nhân chủ yếu gây ra các bệnh nhiễm trùng đường hô hấp, mà thuốc kháng sinh lại chỉ tiêu diệt được vi khuẩn, không tiêu diệt được virus.

Thay vào đó, hãy cho bé uống thêm nước ấm, có tác dụng làm dịu và lỏng chất nhày. Thuốc nhỏ mũi và xịt nước muối sinh lý cho bé cũng làm cho chất nhày lỏng hơn. Hãy sử dụng máy phun sương để tạo cho căn phòng thêm độ ẩm hoặc xông hơi cho bé để giảm bớt các triệu chứng bệnh nhé.

卡通小女孩儿童画_儿童网

Viêm họng và ho

Viêm họng ở trẻ chủ yếu do virus, chỉ một số rất nhỏ là do vi khuẩn, như viêm họng do liên cầu. Các bác sĩ sẽ kiểm tra nguyên nhân gây viêm họng ở bé trước khi cho bé sử dụng thuốc kháng sinh. Cho trẻ súc miệng thường xuyên với nước muối và khuyến khích trẻ nghỉ ngơi đầy đủ để cơ thể phục hồi.

Chỉ cân nhắc dùng thuốc kháng sinh cho trẻ bị ho kéo dài từ 14 ngày trở lên hoặc được chẩn đoán ho do nhiễm trùng do vi khuẩn, chẳng hạn như viêm họng do liên cầu.

Kháng kháng sinh là gì? Có nguy hiểm không?

Việc sử dụng kháng sinh nhiều lần và lạm dụng thuốc kháng sinh có thể dẫn đến vi khuẩn kháng thuốc. Vi khuẩn kháng thuốc là loại vi khuẩn không còn bị tiêu diệt bởi các loại thuốc kháng sinh thường được sử dụng để điều trị nhiễm trùng do vi khuẩn.

Những vi khuẩn kháng thuốc này cũng có thể lây lan cho trẻ em và người lớn khác.

LỜN THUỐC kháng sinh - CÂU CHUYỆN VIỆN BINH VÀ ĐỘI NGŨ CẢNH SÁT ...

Đặc biệt, khi đó bé sẽ phải dùng loại kháng sinh đặc hiệu cho bệnh nhiễm trùng đó thay vì loại kháng sinh điều trị được nhiều loại bệnh nhiễm trùng hơn.

Và đến khi kháng sinh đặc hiệu nhất cũng bị kháng, thì chẳng còn kháng sinh nào có thể điều trị được nữa cả. Do đó, kháng kháng sinh đặc biệt nguy hiểm, có thể ảnh hưởng đến cả nhân loại nên cha mẹ cần sử dụng kháng sinh đúng cách nhằm hạn chế kháng kháng sinh ở trẻ nhỏ.

Cách sử dụng kháng sinh hiệu quả nhất cho bé

Nếu bé bị nhiễm khuẩn thì nên cho bé uống kháng sinh mấy ngày? Dùng thế nào cho đúng? Đây chắc hẳn là câu hỏi mà nhiều bậc cha mẹ vô cùng thắc mắc. Khi kê đơn thuốc kháng sinh cho bé, các bác sĩ sẽ ghi đầy đủ liều dùng, cách dùng, và việc của mẹ là phải lưu ý những điều sau:

  • Đảm bảo cho bé uống thuốc đúng theo chỉ dẫn, uống đúng liều khuyến cáo, không tự ý tăng, giảm liều. Nếu thuốc ở dạng lỏng, hãy sử dụng ống tiêm hoặc ống đong có vạch để đo thuốc chính xác.
  • Bảo quản thuốc kháng sinh theo chỉ dẫn, một số loại cần được bảo quản lạnh.
  • Uống đủ liều kháng sinh, nếu bác sĩ kê đơn thuốc trong 10 ngày, thì bé phải được uống thuốc đủ trong 10 ngày, kể cả khi bé đã cảm thấy tốt hơn sau vài ngày sử dụng.
  • Hãy liên hệ với bác sĩ nếu tình trạng của bé không thuyên giảm hoặc cỏ vẻ tồi tệ hơn sau khi dùng kháng sinh đủ 3 ngày. Đôi khi thuốc kháng sinh có thể không đúng với các bệnh nhiễm trùng hoặc vi khuẩn có thể kháng thuốc. Khi đó các bác sĩ có thể sẽ quyết định kê một loại kháng sinh khác.
  • Hãy hỏi bác sĩ xem cò cần đưa trẻ đi khám lại sau khi uống hết một đợt kháng sinh hay không. Đôi khi các bác sĩ có thể muốn kiếm tra xem tình trạng nhiễm khuẩn của bé đã biến mất chưa.

Xem thêm: Cách sử dụng kháng sinh cho trẻ em

Tác dụng không mong muốn khi dùng kháng sinh cho trẻ em

Các tác dụng không mong muốn ở trẻ có thể bao gồm phát ban, phản ứng dị ứng, buồn nôn, tiêu chảy hoặc đau dạ dày. Nếu bé nhà bạn đã từng bị phản ứng phụ với các thuốc kháng sinh trước đây, hãy nói ngay với các bác sĩ nhé.

Cách điều trị sốt phát ban ở trẻ sơ sinh | Vinmec

Phát ban là tác dụng phụ thường gặp khi trẻ dùng kháng sinh

Đôi khi, trẻ có thể phát ban trong khi đang sử dụng kháng sinh. Tuy nhiên, không phải tất cả trường hợp phát ban đều được coi là có phản ứng dị ứng. Hãy đến gặp bác sĩ nếu bé xuất hiện những vết phát ban như nổi mề đay. Và mẹ cũng hãy ghi nhớ loại thuốc nào bé bị dị ứng để sau này có thể nói với các bác sĩ nhé.

Lưu ý khi dùng sử dụng thuốc kháng sinh dùng cho trẻ em

Đôi khi, trẻ sẽ bị nôn hoặc tiêu chảy khi dùng thuốc kháng sinh. Khi đó, hãy cho trẻ uống thêm chất lỏng để thay thế lượng nước đã mất. Nếu tình trạng này trở nên nghiêm trọng hơn, hãy đưa trẻ đến các cơ sở y tế ngay. Không cho bé uống bất kỳ loại thuốc chống tiêu chảy nào trừ khi được chỉ định từ bác sĩ.

Cố gắng cho trẻ uống thuốc vào cùng một thời điểm trong ngày để giúp mẹ ghi nhớ và đảm bảo trẻ được sử dụng đủ liều lượng thuốc phù hợp để tiêu diệt vi khuẩn.

Không bao giờ được để dành thuốc cho những lần ốm sau này ở trẻ. Nếu còn thừa, hãy trả lại các thuốc này cho dược sĩ hoặc bỏ nó đi.

Chỉ cho trẻ uống thuốc kháng sinh khi được bác sĩ kê đơn, không dùng lại đơn thuốc cũ, không đưa thuốc cho đứa trẻ khác – ngay cả khi tình trạng của các bé có vẻ giống nhau.

Có thể cho trẻ uống các thuốc khác khi dùng thuốc kháng sinh được không?

Mẹ có thể cho trẻ dùng các loại thuốc có chứa paracetamol, trừ khi bác sĩ yêu cầu không nên cho trẻ dùng cùng.

Một số loại thuốc kháng sinh không nên dùng chung với một số loại thuốc thuốc kê đơn khác. Hãy kiểm tra với bác sĩ hoặc dược sĩ trước khi cho trẻ dùng thêm bất kỳ loại thuốc nào. Kể cả các loại thuốc thảo dược và thuốc bổ sung, và một số loại thuốc khác mà mẹ có thể mua không cần kê đơn.

Bảo quản thuốc kháng sinh cho trẻ em như thế nào?

  • Cha mẹ nên để thuốc trong tủ có kính, tránh nhiệt độ cao và ánh nắng chiếu vào trực tiếp.
  • Có thể bảo quản thuốc dạng lỏng trong ngăn mát tủ lạnh, không được để thuốc bị đông cứng.
  • Đảm bảo để thuốc xa tầm tay trẻ em.
  • Giữ chai/lọ thuốc trong hộp đựng của nó để tránh nhầm lẫn.

http://tbdn.com.vn/data/data/thuha/2017/09/26/banner1.jpg

Trên đây là các kiến thức cần thiết về kháng sinh cho trẻ em. Hy vọng với những thông tin này, cha mẹ sẽ có cách sử dụng kháng sinh cho con hợp lý hơn, hạn chế lạm dụng kháng sinh cho trẻ. Cách tốt nhất để bảo vệ bé là cho con một chế độ dinh dưỡng phù hợp, vệ sinh cá nhân sạch sẽ, tăng cường hệ miễn dịch cho trẻ để ngăn chặn sự xâm nhập của các tác nhân gây bệnh.

Leave a reply

Please enter your comment!
Please enter your name here