Sốt phát ban ở trẻ là triệu chứng thường gặp đặc biệt trẻ dưới ba tuổi. Những đốm đỏ nổi trên da khiến các mẹ lo lắng, hoang mang? Phải làm gì khi trẻ sốt phát ban? Mẹ hãy cùng chúng tôi tìm hiểu nguyên nhân, biểu hiện cụ thể và cách xử lý trẻ sốt phát ban.

1. Định nghĩa sốt phát ban ở trẻ

Bệnh trẻ sốt phát ban là hiện tượng trẻ sốt kèm theo các đốm đỏ xuất hiện trên da dưới dạng hạt có diện tích tương đương vết muỗi cắn. Mật độ các đốm đỏ dày hoặc thưa thớt phụ thuộc vào phản ứng của từng đứa trẻ khác nhau. Tuy nhiên, tâm lý chung của các mẹ rất lo lắng và sợ để lại biến chứng khi thấy những đốm nhỏ trên da trẻ.

Sốt phát ban ở trẻ

2. Một số nguyên nhân gây sốt phát ban ở trẻ

Trẻ sốt phát ban nguyên chính chủ yếu (80%) là do virus. Một số loại virus gây ra sốt phát ban ở trẻ bao gồm:

  • Trẻ sốt phát ban do virus sởi
  • Trẻ sốt phát ban do virus rubella
  • Trẻ sốt phát ban do adenovirus (virus đường hô hấp, tiêu hóa)
  • Trẻ sốt phát ban do virus đường ruột echo (virus tay-chân-miệng)

Hệ miễn dịch non nớt, chưa hoàn thiện là điều kiện để các loại virus trên tấn công gây sốt phát ban ở trẻ. Người lớn có thể vẫn nhiễm các virus này nhưng do sức đề kháng của người lớn mạnh hơn, hệ miễn dịch tốt hơn nên tỷ lệ người lớn sốt phát ban cực kỳ thấp.

Sốt phát ban ở trẻ do virus cũng là bệnh dễ lây nhiễm qua đường tiêu hóa vì vậy giữ gìn vệ sinh cá nhân thường xuyên cho trẻ hết sức quan trọng. Nguồn lây nhiễm virus cho trẻ chủ yếu là từ tay khi trẻ hay chạm, sờ các vật dụng ở trường hoặc các khu vui chơi giải trí. Vô tình trẻ hay cho tay vào miệng là con đường để virus tấn công cơ thể trẻ.

3. Biểu hiện cụ thể của sốt phát ban ở trẻ

Tùy vào nguyên nhân và các giai đoạn của bệnh mà trẻ sốt phát ban có những triệu chứng khác nhau. Mẹ có thể dựa vào các biểu hiện để xác định trẻ đang sốt phát ban ở giai đoạn nào. Cụ thể như sau:

Trước phát ban, trẻ quấy khóc nhiều. Phụ thuộc vào nguyên nhân gây bệnh, phát ban do virus sởi trẻ có một số biểu hiện mắc kèm trên đường hô hấp như sốt cao kèm ho và nước mũi chảy. Nếu nguyên nhân do virus rubella thì trẻ ít có biểu hiện trước phát ban, nếu có thì chỉ là sốt nhẹ.

Trong phát ban, biểu hiện rõ nhất ở giai đoạn này là ban (đốm ) đỏ bắt đầu xuất hiện trên da trẻ và những cơn sốt tiếp tục tái diễn. Mẹ theo dõi quá trình phát ban sẽ thấy, các đốm đỏ bắt đầu từ mặt, cổ, ngực và lây lan sang tới lưng, mông, đùi. Số lượng và diện tích vùng da nhiễm ban có thể nhiều hoặc ít phụ thuộc vào cơ địa của từng trẻ. Thông thường, trẻ nổi từ vài chục đến vài trăm đốm đỏ trên toàn bộ cơ thể. Trẻ phản ứng nhanh thì trong 3 ngày ban sẽ hết, phản ứng chậm thì tầm 5 ngày mới hết toàn bộ. Đặc biệt ở giai đoạn này, mỗi loại virus gây sốt phát ban cũng xuất hiện những biểu hiện khác nhau:

  • Phát ban do virus tay chân miệng: trẻ đau họng, miệng bị loét xung quanh. Đặc biệt, để phân biệt bệnh với phát ban do các virus khác, cha mẹ nên để ý lòng bàn tay và bàn chân trẻ có các đốm đỏ hay không?
  • Phát ban do virus sởi: Hiện tượng trẻ chảy nước mũi kéo dài từ trước thời điểm phát ban cho đến khi hết phát ban. Sự khác biệt của virus sởi là ban bắt đầu từ tai chuyển sang mặt, xuống cổ rồi đến ngực. Các đốm nổi lên da của sởi ở dạng nổi sẩn lên chứ không bằng như các bệnh khác, sau khỏi bệnh vẫn để lại những vết thâm trên da thời gian dài như sẹo mụn. Ngoài ra, bệnh sởi với một số trẻ cũng có thể có dấu hiệu khò khè khi ngủ.

Sốt phát ban do virus tay-chân-miệng

Sau phát ban, trẻ không còn biểu hiện sốt và các ban đỏ biến mất. Vấn đề các mẹ lo ngại nhất khi con phát ban là vết đốm để lại sẹo nhưng sau khi đọc bài viết này thì các mẹ yên tâm vì sốt phát ban không để lại dấu vết trên da (trừ sởi để lại vết thâm).

4. Xử lý trẻ sốt phát ban tại nhà

Sốt phát ban ở trẻ không phải là bệnh lý nguy hiểm nên bố mẹ hoàn toàn có thể tự điều trị và chăm sóc trẻ tại nhà. Hiện tượng phát ban dường như không khắc phục được mà đốm đỏ sẽ tự biến mất sau từ 3 đến khoảng 5 ngày. Tuy nhiên, bố mẹ cần thường xuyên cặp nhiệt kế cho trẻ và khi trẻ sốt bố mẹ xử lý theo phương pháp sau:

  • Cho trẻ uống thuốc hạ sốt với liều lượng tuân thủ theo hướng dẫn sử dụng. Thuốc hạ sốt được các bác sĩ cho phép trẻ nhỏ dùng là Paracetamol. Nếu trẻ nôn ói khi dùng thuốc uống hoặc không hợp tác do vị đắng, bố mẹ có thể chuyển sang cho trẻ dùng thuốc dạng đặt hậu môn.
  • Cho trẻ uống bù nước và điện giải: Trẻ bị sốt dẫn tới mất nước và rối loạn cân bằng điện giải nên mẹ chủ động bù nước cho trẻ. Ngoài ra mẹ nên pha Oresol-chất bù điện giải và cho trẻ uống cùng nước. Với trẻ nhỏ, Oresol được dùng 50/lần pha và dùng 2-3 lần trong một ngày.
  • Giữ gìn vệ sinh nhà ở của trẻ để giảm nguy cơ các vết ban đỏ bị nhiễm khuẩn dẫn tới bệnh nặng hơn.
  • Hạn chế cho trẻ tiếp xúc với bạn bè cùng lứa tuổi vì các bệnh gây sốt phát ban ở trẻ rất dễ lây từ trẻ này sang trẻ khác.
  • Theo dõi tình trạng sức khỏe của trẻ thường xuyên, đưa trẻ đến gặp bác sĩ nếu thấy dấu hiệu khác thường.

Theo dõi nhiệt độ trẻ thường xuyên

Mặc dù sốt phát ban không nguy hiểm với trẻ nhưng bố mẹ đừng nên quá chủ quan. Khi theo dõi thấy những biểu hiện bất thường sau, bố mẹ nên đưa trẻ đến cơ sở y tế:

  • Trẻ sốt cao liên tục trên 39 độ C.
  • Trẻ không có dấu hiệu chuyển biến tốt hơn sau 3-4 ngày.
  • Trẻ ít hơn 6 tháng tuổi.
  • Trẻ có sức đề kháng kém từ khi mới lọt lòng.
  • Trẻ sốt kèm tiêu chảy.
  • Trẻ có nhiều dấu hiệu khác thường: khóc không ngớt, nôn trớ, mắt lờ đờ.

5. Phòng ngừa phát ban ở trẻ

Phòng bệnh dù sao vẫn hơn chữa bệnh. Bố mẹ chủ động giúp con phòng ngừa sốt phát ban do virus bằng kết hợp các phương pháp sau:

  • Vệ sinh cá nhân cho trẻ hằng ngày, đặc biệt đảm bảo tay được thường xuyên rửa sạch vì nguồn lây bệnh chủ yếu bám vào tay đi vào miệng trẻ
  • Cho trẻ tiêm phòng vacxin. Hiện tại ở Việt Nam, bố mẹ cho trẻ tham gia đúng lịch tiêm chủng quốc gia hoàn toàn đủ các vacxin phòng các virus trên
  • Không cho trẻ đến gần người bệnh đang sốt phát ban hoặc nghi ngờ bệnh liên quan đến sốt phát ban
  • Không đưa trẻ đến vùng từng có dịch sốt phan ban trong thời gian gần trước. Virus vẫn bám lại trên các đồ vật và có cơ hội đi vào cơ thể trẻ sẽ vô tình gây bệnh
  • Cho trẻ ăn đầy đủ chất dinh dưỡng: protein, vitamin, khoáng chất,.. Thực đơn hằng ngày của trẻ nên có đầy đủ rau củ quả bổ sung vitamin giúp tăng cường sức đề kháng và hệ miễn dịch cho trẻ

Cho trẻ tiêm phòng ngừa các bệnh gây sốt phát ban

Lời kết

Sốt phát ban ở trẻ là một bệnh lý hay gặp và bố mẹ hoàn toàn có thể chủ động chăm sóc trẻ tại nhà nếu trẻ không có những dấu hiệu cần đưa đến gặp bác sĩ. Các tác giả mong rằng mẹ đã nhận được những kiến thức bổ ích về chăm sóc trẻ khi sốt phát ban cũng như cách phòng bệnh hiệu quả. Chúc em bé của các mẹ luôn mạnh khỏe!

Leave a reply

Please enter your comment!
Please enter your name here