Trẻ sơ sinh là đối tượng còn khá non nớt và dễ bị tác động bởi các yếu tố bên ngoài. Đặc biệt trẻ rất hay gặp các vấn đề về đường tiêu hóa, trong đó điển hình là tình trạng trẻ sơ sinh bị sôi bụng. Vậy trẻ sơ sinh sôi bụng có sao không, nguyên nhân và cách khắc phục như thế nào? Bài viết dưới đây sẽ giải đáp cho cha mẹ.

Cách chữa trẻ sơ sinh bị sôi bụng và xì hơi

Trẻ sơ sinh bị sôi bụng: nguyên nhân do đâu?

Trẻ sơ sinh bị sôi bụng là hiện tượng thường gặp, theo một thống kê, có tới hơn 60% trẻ em gặp tình trạng này. Theo các chuyên gia y khoa, tiếng sôi bụng mà cha mẹ nghe thấy được thực chất không phải bắt nguồn từ dạ dày mà là âm thanh từ các cơ quan thấp hơn của hệ tiêu hóa như ruột non và ruột già. Sôi bụng có thể kéo dài từ vài ngày đến vài tuần, thậm chí lâu hơn. Tuy không phải là dấu hiệu đáng ngại nhưng sôi bụng cũng có thể khiến cho trẻ khó chịu.

Vì sao trẻ sơ sinh bị sôi bụng?

Sôi bụng có nhiều nguyên nhân nhưng dưới đây là một số nguyên nhân điển hình gây nên tình trạng sôi bụng ở trẻ sơ sinh:

Trẻ bú sữa công thức không phù hợp

Khi trẻ chưa thể thích nghi kịp mà mẹ cho bé chuyển từ sữa mẹ sang sữa công thức rất có thể sẽ khiến bé bị sôi bụng.

Trẻ nuốt quá nhiều không khí

Trẻ nuốt quá nhiều không khí là nguyên nhân phổ biến nhất khiến trẻ bị đầy hơi dẫn đến sôi bụng. Việc nuốt phải không khí là việc mà trẻ sơ sinh không thể tránh khỏi, trẻ có thể nuốt quá nhiều không khí khi:

  • Trong thời gian bú mẹ hoặc bú bình
  • Trong khi bắt đầu ăn thức ăn đặc (ăn hoặc uống nhanh chóng làm tăng đáng kể lượng không khí nuốt vào)
  • Trong khi bé khóc dữ dội
  • Khi bé nuốt nước bọt
  • Khi bé mút mạnh núm vú giả.

Xử trí đầy hơi chướng bụng ở trẻ nhũ nhi | Vinmec

Trẻ đầy hơi, sôi bụng do nuốt nhiều không khí

Ở trẻ sơ sinh bú mẹ, trẻ nuốt nhiều không khí có thể do ngậm ti không đúng cách hoặc trẻ bú quá nhiều và quá nhanh. Trẻ bú bình nuốt nhiều không khí có thể do núm vú không phù hợp, quá nhỏ, quá ngắn hoặc quá nhanh đối với trẻ.

Quá trình tiêu hóa bình thường

Acid được tạo ra bên trong dạ dày, được trung hòa bởi dịch tiết tiêu hóa khi nó đi vào ruột và phản ứng sẽ tạo ra khí như một sản phẩm phụ. Một phần khí sẽ được hấp thụ vào máu và thở ra qua đường hô hấp, phần còn lại sẽ tiếp tục đi qua ruột và thải ra ngoài khiến trẻ bị đầy hơi.

Ngoài ra việc thức ăn di chuyển trong dạ dày và lòng ruột cũng như quá trình tiêu hóa diễn ra bình thường cũng có thể khiến cho bụng bé phát ra âm thanh ọc ọc như đang sôi.

Sự phân hủy sữa không hoàn toàn

Việc sữa không phân hủy hết có thể dẫn đến trẻ bị đầy hơi và sôi bụng. Ở trẻ sơ sinh, những triệu chứng này thường do:

  • Hệ tiêu hóa của trẻ còn non nớt
  • Trẻ bị rối loạn tiêu hóa
  • Trẻ bị kém hấp thu
  • Trẻ không có khả năng một số loại protein hoặc carbohydrat, điển hình là gluten và lactose. Khi trẻ không dung nạp 2 chất này, trẻ dễ bị đau bụng, đầy bụng và sôi bụng.

Cả trẻ bú mẹ và bú sữa công thức đều có thể bị đầy hơi và sôi bụng sau khi bị nhiễm trùng dạ dày – ruột do không dung nạp lactose thứ phát. Mặc dù các triệu chứng gần giống với chứng không dung nạp lactose, nhưng việc xử trí hai tình trạng này là khá khác nhau.

Uống canxi với sữa: Tốt hay không tốt? | Vinmec

Trẻ không dung nạp lactose cũng có thể gây đầy hơi, sôi bụng

Một số ít trẻ bú sữa công thức có thể gặp các triệu chứng sôi bụng do bị dị ứng hoặc không dung nạp protein sữa.

Đặc biệt, vì trẻ sơ sinh chưa có đủ men tiêu hóa để tiêu hóa các loại thức ăn rắn trước 4 tháng tuổi (hoặc lớn hơn đối với một số bé). Do đó nếu mẹ cho bé ăn dặm sớm (trước 6 tháng) rất có thể sẽ khiến trẻ khó tiêu hóa dẫn đến sôi bụng.

Trẻ bị nhiễm trùng dạ dày-ruột

Các triệu chứng liên quan đến dạ dày, bao gồm đầy hơi, sôi bụng và tiêu chảy, có thể do nhiễm trùng dạ dày-ruột (còn được gọi là viêm dạ dày ruột) thường gặp ở trẻ sơ sinh. Nhiễm trùng dạ dày-ruột có thể do vi rút, vi khuẩn, nấm hoặc ký sinh trùng gây nên.

Trẻ sử dụng một số loại thuốc

Một số loại thuốc được dùng cho trẻ để điều trị các bệnh lý nhiễm trùng, đau bụng, trào ngược, sốt, táo bón… có tác dụng phụ bao gồm rối loạn dạ dày-ruột, đau quặn bụng, đầy hơi, sôi bụng, tiêu chảy hoặc táo bón.

KHÁNG SINH – SỰ NGUY HIỂM CỦA VIỆC LẠM DỤNG

Tác dụng phụ của một số loại thuốc có thể gây sôi bụng ở trẻ

Do chế độ ăn uống của mẹ

Nếu mẹ đang cho bé bú mà mẹ ăn nhiều thực phẩm cay nóng hoặc chứa quá nhiều dầu mỡ có thể khiến cho bé bú sữa mẹ cũng bị sôi bụng.

Những dấu hiệu trẻ sơ sinh bị sôi bụng

Nhận biết sớm các dấu hiệu trẻ sơ sinh bị sôi bụng sẽ giúp cha mẹ có biện pháp khắc phục kịp thời cũng như có những cách chăm sóc trẻ phù hợp. Dưới đây là một số dấu hiệu nhận biết trẻ sơ sinh sôi bụng:

  • Nghe thấy có âm thanh ùng ục hoặc ọc ọc phát ra từ bụng trẻ
  • Trẻ thường xuyên bị nôn trớ hay ọc sữa
  • Trẻ quấy khóc, bỏ bú, đặc biệt là quấy khóc vào ban đêm
  • Kèm theo tiêu chảy nhẹ
  • Hay đầy hơi, chướng bụng, ợ hơi.

Khắc phục tình trạng trẻ sơ sinh bị sôi bụng như thế nào?

Thay đổi chế độ dinh dưỡng của mẹ

Vì chế độ ăn uống của mẹ cũng có thể là nguyên nhân khiến trẻ sơ sinh bị sôi bụng, do đó, mẹ hãy hạn chế ăn những thực phẩm cay, nóng, nhiều dầu mỡ, những loại thực phẩm khiến bé dễ bị đầy hơi như bắp cải, súp lơ, cam quýt mẹ cũng cần hạn chế.

Tác hại nguy hiểm của thực phẩm chứa nhiều dầu mỡ

Mẹ nên hạn chế ăn đồ cay nóng, nhiều dầu mỡ

Hạn chế việc nuốt không khí ở trẻ

Cho bé ợ hơi

Ợ hơi có thể giúp bé đẩy một phần không khí mà bé đã nuốt vào. Thông thường bé sẽ ọc ra một ít sữa khi bị ợ hơi, vì vậy, khi cho trẻ ợ hơi, mẹ nên chuẩn bị thêm một ít tã vải hoặc khăn tắm. Có một số cách khác nhau mà cha mẹ có thể giúp em bé ợ hơi.

  • Đặt em bé trên vai: Giữ em bé an toàn bằng một tay, đầu bé dựa vào vai và vỗ hoặc xoa lưng bằng tay kia để giúp bé ợ hơi dễ dàng.
  • Đặt em bé trên đầu gối: Đặt em bé úp mặt xuống hai chân bắt chéo của mẹ. Đặt bé sao cho chân trên của mẹ tạo áp lực nhẹ nhàng lên bụng bé. Dùng một tay đỡ đầu bé và dùng tay kia vỗ hoặc xoa lưng bé.
  • Đặt em bé trên cánh tay: Đặt em bé úp mặt dọc theo cẳng tay của mẹ, với đầu gần khuỷu tay của bạn và cánh tay của bé buông thõng xuống hai bên cánh tay của mẹ. Bàn tay của mẹ đỡ lấy tã của bé. Khi mẹ cảm thấy bé đã ôm chặt lấy mẹ, hãy nhẹ nhàng vỗ nhẹ hoặc xoa lưng bé bằng bàn tay còn lại.

Cho bé tắm nước ấm

Tắm nước ấm có thể giúp em bé thư giãn. Ngoài ra, hơi ấm có thể giúp khí trong ruột giãn nở và dễ dàng tống ra ngoài.

Cảnh báo nguy hiểm khi cho bé tắm nước quá nóng hoặc quá lạnh

Cho bé tắm nước ấm giúp bé thư giãn và giảm đầy bụng

Chườm ấm trên bụng trẻ sơ sinh

Làm ấm tã vải hoặc khăn tắm trong lò vi sóng, sau đó đặt lên đầu gối của người chăm sóc và cho bé nằm úp mặt trên khăn. (Hãy chắc chắn rằng nó không quá nóng nhé!)

Massage bụng

Mát-xa bụng có thể giúp giảm khó chịu do đầy hơi chướng bụng. Cho một ít dầu massage lên tay và nhẹ nhàng xoa bóp bụng của trẻ theo chiều kim đồng hồ bằng các động tác vuốt ve kéo dài, xen kẽ động tác này với việc nâng đầu gối của trẻ (bằng cách nắm lấy mắt cá chân) và sử dụng động tác ‘đạp xe’ sẽ giúp bé bớt đầy hơi và sôi bụng hơn.

Phòng ngừa sôi bụng ở trẻ sơ sinh

Để phòng ngừa sôi bụng ở trẻ sơ sinh, mẹ cần hạn chế tối đa lượng không khí mà bé nuốt vào.

Trong khi bé bú mẹ

Hãy chắc chắn rằng bé ngậm ti đúng cách, bé ngậm ti kém sẽ nuốt nhiều không khí hơn. Nếu mẹ gặp khó khăn trong việc cho con bú, hãy tìm kiếm sự hỗ trợ từ chuyên gia tư vấn cho con bú có chuyên môn.

ব্রেস্টফিডিং নিয়ে দুইটি গুরুত্বপূর্ণ বিষয় যা শুরুতেই জানা প্রয়োজন -  মাতৃত্ব | Matritto

Cách cho bé bú đúng cách

Trong trường hợp mẹ có nhiều sữa và bé vẫn tăng cân tốt, mẹ chỉ cần cho bé bú một bên vú trong mỗi lần bú (các vú thay thế cho mỗi lần bú).

Chế độ ăn của mẹ cũng cần thay đổi bằng cách hạn chế những thực phẩm dễ gây đầy bụng, sôi bụng ở trẻ sơ sinh.

Trong khi bé bú bình

Mẹ hãy tham khảo thời gian cho trẻ bú bình ở các nhóm tuổi khác nhau và cho bú chậm lại theo như thời gian khuyến nghị bằng cách sử dụng núm vú chậm hơn hoặc thắt chặt vòng núm vú.

Nếu quá trình bú tiếp tục diễn ra quá nhanh, hãy khuyến khích bé nghỉ một vài phút trong khi bú.

Nếu mẹ nghi ngờ bé bị dị ứng hoặc không dung nạp thực phẩm hoặc sữa, hãy tìm kiếm lời khuyên chuyên môn từ bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng chuyên về lĩnh vực này nhé.

Khi bé ăn dặm

Chỉ nên cho bé bắt đầu ăn dặm khi bé đã được 6 tháng tuổi. Cho bé uống nước thay vì những loại nước hoa quả có thể gây đầy hơi, sôi bụng. Và tuyệt đối không cho trẻ dưới 1 tuổi uống sữa bò.

Hướng dẫn đầy đủ về ăn dặm theo khuyến cáo của Viện Dinh dưỡng Quốc gia |  Vinmec

Chỉ nên cho bé ăn dặm khi bé trên 6 tháng tuổi

Khi nào cần đưa trẻ đi khám

Cha mẹ hãy đưa trẻ đến gặp bác sĩ nếu nhận thấy có bất kỳ sự bất thường nào đối với trẻ, ví dụ như:

  • Trẻ bị sôi bụng kéo dài, đã thực hiện các biện pháp ở trên nhưng không đỡ
  • Trẻ thường xuyên bị tiêu chảy
  • Trẻ sôi bụng kèm theo đau quặn bụng, nôn trớ
  • Trẻ quấy khóc dữ dội

Trên đây là toàn bộ những kiến thức cần biết về việc trẻ sơ sinh bị sôi bụng và giải đáp cho cha mẹ biết trẻ sơ sinh bị sôi bụng có sao không. Sôi bụng là hiện tượng hết sức quen thuộc và dễ biến mất chỉ sau vài ngày nên cha mẹ không cần quá lo lắng. Nếu sau khi đã thực hiện các biện pháp chăm sóc cho trẻ nhưng tình trạng vẫn không cải thiện, hãy đưa trẻ đến các cơ sở y tế để được các bác sĩ thăm khám và chẩn đoán chính xác nguyên nhân để có biện pháp điều trị phù hợp cho trẻ.

Leave a reply

Please enter your comment!
Please enter your name here