Kẽm là một trong những dưỡng chất quan trọng đối với sự phát triển của trẻ nhỏ. Tuy nhiên, có đến hơn 40% trẻ em dưới ở 1 tuổi ở Việt Nam hiện nay đang bị thiếu kẽm. Như vậy, bổ sung kẽm cho trẻ biếng ăn như thế nào là đúng và đủ.

Vai trò của kẽm

Kẽm là một trong những dưỡng chất quan trọng đối với sự phát triển của trẻ nhỏ ngày từ khi còn là thai nhi. Kẽm có mặt trong cấu trúc của tế bào, đồng thời là thành phần cấu trúc hơn 80 loại enzyme trong cơ thể gồm enzyme trong hệ thống đồng hóa, vận chuyển, thủy phân và xúc tác trong các phản ứng quan trọng như gắn kết các chuỗi DNA, protein,…

Kẽm có vai trò quan trọng đối với cơ thể con người

Ngoài ra, kẽm còn là thành phần cấu trúc lên các cơ quan và tham gia các hoạt động sinh hóa như:

  • Kẽm giúp điều hòa điều hòa hệ thần kinh, thiếu kẽm sẽ dẫn đến tình trạng rối loạn tập tính.
  • Kẽm tham gia vào quá trình vận chuyển canxi vào não, giảm lượng kẽm sẽ khiến quá trình này bị cản trở, dễ sinh ra tình trạng cáu gắt, khó chịu.
  • Kẽm giúp điều hòa hoạt động của các tuyến yên, giáp trạng, tuyến sinh dục, thượng thận, ổn định lượng hormon được tiết ra, giúp cơ thể thích nghi tốt hơn với những thay đổi từ môi trường.
  • Kẽm là thành phần cấu trúc lên da, tóc và móng. Nếu cơ thể thiếu kẽm sẽ khiến tóc xơ cứng và dễ rụng, móng tay giòn dễ gãy, da khô ráp, sạm.
  • Kẽm làm tăng sự nhạy cảm của vị giác và khứu giác giúp trẻ ăn ngon hơn, kích thích vị giác và tăng hấp thu.
  • Kẽm tham gia vào quá trình tổng hợp và điều hòa hormon tăng trưởng, giúp cơ thể hoàn thiện hệ miễn dịch, chống lại sự xâm nhập của tác nhân gây hại bên ngoài.

Các nguyên nhân gây thiếu kẽm

Một số nguyên nhân chủ yếu khiến cơ thể trẻ không được bổ sung đầy đủ lượng kẽm có thể kể đến như:

  • Chế độ ăn thiếu kẽm: thực đơn hàng ngày thiếu các loại thực phẩm giàu kẽm khiến trẻ không được cung cấp đủ lượng kẽm cần thiết hoặc thực ăn có thành phần phytate và xơ cản trở quá trình hấp thu kẽm
  • Hao hụt kẽm trong quá trình chế biến
  • Trẻ thường xuyên mắc các bệnh nhiễm trùng như viêm đường hô hấp, tiêu chảy,… hoặc sử dụng thời gian dài kháng sinh.

Các dấu hiệu cho thấy trẻ bị thiếu kẽm

Trong quá trình chuyển hóa và hấp thu, lượng kẽm được cơ thể hấp thu hàng ngày khoảng 5mg. Khả năng hấp thu kẽm của cơ thể còn tùy thuộc vào các điều kiện như hàm lượng kẽm trong thức ăn, cách chế biến thức ăn, sự có mặt của các kích thích hoặc ức chế sự hấp thu kẽm.

Trẻ thiếu kẽm sẽ có các dấu hiệu điển hình như chậm ăn, biếng ăn, nôn không rõ nguyên nhân, rối loạn trong giấc ngủ, trằn trọc, khó ngủ, hay thức giấc về đêm…trẻ chậm phát triển thể lực, giảm trí nhớ, hay gặp phải tình trạng tổn thương da và niêm mạc, vết thương lâu lành, viêm lưỡi, rụng tóc, rụng lông, móng giòn, dễ gãy, trẻ tăng nguy cơ mắc các bệnh nhiễm khuẩn đường hô hấp, nhiễm khuẩn đường ruột,…

Thiếu kẽm gây ảnh hưởng đến giấc ngủ của trẻ

Lượng kẽm cần thiết đối với trẻ

Tùy vào độ tuổi mà lượng kẽm cung cấp cho cơ thể của trẻ lại khác nhau.

Theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới lượng kẽm cần bổ sung hàng ngày như sau

Tuổi Hàm lượng bổ sung kẽm/ngày
0 – 3 tháng 3mg
5-12 tháng 5-8mg
1-10 tuổi 10-15mg

Bổ sung kẽm cho trẻ biếng ăn như thế nào

Bổ sung kẽm cho trẻ biếng ăn thông qua một số thực phẩm dưới đây. Cha mẹ có thể tham khảo nhé!

Hàu

Hàu là loại hải sản chứa lượng lớn kẽm, cứ 6 con hàu sống cung cấp một lượng 32mg kẽm (gấp 400 lần khuyến nghị). Hàu còn chứa một lượng lớn các dưỡng chất như protein, sắt, Omega 3,…

Mẹ có thể chế biến hàu thành các món ăn như hàu nướng, nấu cháo hàu để đa dạng thực đơn cho bé.

Thịt bò

Trung bình trong 93g thịt bò chứa tới 7mg kẽm. Trong thịt bò còn chứa một lượng lớn protein, vitamin B12, sắt,..

Mẹ có thể chế biến thịt bò bằng cách làm món thịt bò xào hành tây hoặc làm món bò hầm.

Cua biển xanh

Đây là loại thực phẩm giàu kẽm, trong 1 con cua biển xanh có chứa tới 4,7 mg kẽm. Thịt cua cung cấp một lượng lớn protein cùng các vitamin A, B, C, đồng, sắt, magie tốt cho sự phát triển của tim và cơ bắp.

Mẹ có thể dùng thịt cua nấu các món rau xào hoặc làm món cua hấp thơm ngon cho bé ăn.

Tôm hùm

Lớp thịt mọng nước của tôm hùm không những tươi ngon mà giàu dưỡng chất.

Trung bình 93g tôm hùm lại cung cấp một lượng khoảng 3,4g kẽm và một lượng lớn protein, vitamin B12 và canxi.

Các loại đậu

Trên thực tế, cứ 100gr đậu nấu chín lại cung cấp một lượng khoảng 12% nhu cầu kẽm cho cơ thể mỗi ngày. Đậu cũng là nguồn cung cấp chất xơ, protein tuyệt vời có thể dễ dàng thêm vào các món hầm, súp và salad.

Các loại hạt

Một số loại hạt giàu kẽm mà mẹ có thể ăn hàng ngày như hạt điều, hạt hạnh nhân, hạt hồ đào, hạt thông. Mẹ có thể cho bé ăn kèm hàng ngày bằng cách làm gỏi, rắc đậu phộng lên cho bé thưởng thức hoặc ăn kèm hạt điều với salad,..

Rau củ quả

Một số loại rau giàu kẽm mà mẹ có thể bổ sung cho bé hàng ngày như nấm, cải bông xanh, cải bó xôi, tỏi, bổng cải.

Đây là nguồn thực phẩm quan trọng giúp bổ sung nhiều dưỡng chất mà lại không chứa quá nhiều calorie

Bổ sung kẽm bằng thuốc/ thực phẩm bổ sung

Đối với trẻ gặp các vấn đề về hấp thu, mẹ có thể sử dụng thêm các sản phẩm thuốc/ thực phẩm bổ sung để đáp ứng đủ nhu cầu dinh dưỡng cho trẻ. Tuy nhiên, mẹ cần tham khảo ý kiến bác sĩ để được tư vấn sản phẩm phù hợp.

Một số lưu ý khi bổ sung kẽm cho trẻ biếng ăn

  • Mẹ cần thiết kế một thực đơn đa dạng các loại thực phẩm cho trẻ hàng ngày, tăng cường sử dụng các loại thực phẩm giàu kẽm cũng như thay đổi thói quen ăn uống phù hợp.
  • Cho bé bú hoàn toàn bằng sữa mẹ trong 6 tháng đầu và tiếp tục đến khi bé 24 tháng tuổi.
  • Bổ sung nhiều loại thực phẩm có chứa vitamin C như rau xanh, hoa quả, giá đỗ nảy mầm, lên men dưa chua sẽ tăng hiệu quả hấp thu kẽm, đồng thời giảm lượng axit phytic trong thực phẩm.
  • Sử dụng đa dạng các thực phẩm có chứa kẽm như thịt bò, tôm, cá, cua bể,…
  • Kết hợp sử dụng thêm các thực phẩm khác như hạt nêm, bánh quy bổ sung kẽm, bánh mì, mì tôm, các loại bột dinh dưỡng, sữa, cốm,)… trong bữa ăn hàng ngày.
  • Bổ sung kẽm đầy đủ cho các đối tượng như trẻ biếng ăn chậm lớn, phụ nữ có thai và đang cho con bú. Thời gian bổ sung tốt nhất là sau ăn 30 phút, thời gian bổ sung là 2-3 tháng theo chỉ định của bác sĩ.
  • Trước khi bổ sung kẽm cần điều trị các bệnh liên quan đến rối loạn tiêu hóa.
  • Bổ sung cùng với các loại vitamin A, B6, C và photpho để tăng cường hiệu quả hấp thu kẽm.
  • Sắt gây ảnh hưởng đến quá trình hấp thu kẽm, vì vậy nên dùng kẽm trước, sắt sau.
  • Tránh bổ sung dư thừa vì có khả năng gây giảm miễn dịch.
  • Tiêm chủng đúng lịch và tẩy giun định kỳ cho trẻ.
  • Trước khi sử dụng thuốc hoặc sản phẩm bổ sung. Mẹ cần tham khảo ý kiến bác sĩ để nhận được tư vấn cụ thể.

Bổ sung đầy đủ kẽm cho cơ thể sẽ giúp trẻ phát triển khỏe mạnh, tăng sức đề kháng, giảm tỷ lệ mắc và mức độ trầm trọng của các bệnh nhiễm trùng. Vì vậy, mẹ đừng quên bổ sung kẽm cho trẻ biếng ăn nhé.

Leave a reply

Please enter your comment!
Please enter your name here