Dù sắt chỉ chiếm khối lượng rất nhỏ so với cơ thể nhưng nó lại có vai trò to lớn đối với con người, đặc biệt là trẻ nhỏ. Sắt cần thiết cho sự sống, do đó nhận biết sớm dấu hiệu trẻ thiếu sắt là cách để cha mẹ hạn chế những rủi ro bệnh tật cho con.

Sắt là nguyên tố vi lượng cần thiết để tạo ra huyết sắc tố (hemoglobin), đây là một loại protein trong hồng cầu có vai trò mang oxy từ phổi đến các cơ quan trong cơ thể.

Nếu cơ thể trẻ không có đủ huyết sắc tố, các mô và cơ của trẻ sẽ không được nhận đủ oxy. Điều này sẽ dẫn đến một bệnh lý gọi là thiếu máu.

Mặc dù thiếu máu do nhiều nguyên nhân khác nhau, nhưng thiếu máu do thiếu sắt là phổ biến nhất trên toàn thế giới.

Nguyên nhân chính khiến trẻ thiếu sắt là do chế độ ăn uống thiếu dinh dưỡng, trẻ bị các bệnh lý đường tiêu hóa dẫn đến kém hấp thu sắt, trẻ bị mất máu quá nhiều hoặc chảy máu trong…

Dù nguyên nhân là gì đi nữa thì thiếu sắt sẽ gây ra những triệu chứng khó chịu và ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống của trẻ. Những trẻ thiếu sắt nhẹ thường không có dấu hiệu, tuy nhiên nếu thiếu sắt nặng hơn, biểu hiện trẻ thiếu sắt sẽ rõ ràng và khác nhau tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng của bệnh.

Vậy trẻ thiếu sắt có biểu hiện gì? Dưới đây là 10 biểu hiện của trẻ thiếu sắt mẹ nên biết:

Trẻ cảm thấy mệt mỏi bất thường

Đây là triệu chứng phổ biến nhất khi trẻ thiếu sắt. Khi trẻ thiếu sắt, cơ thể không có đủ hemoglobin để đưa oxy đến các cơ quan trong cơ thể, đồng thời tim phải làm việc nhiều hơn để vận chuyển máu giàu oxy đi, điều này khiến cho trẻ mệt mỏi và các cơ đau, nhức.

Da xanh xao và nhợt nhạt

Các huyết sắc tố trong tế bào hồng cầu làm cho máu có màu đỏ, do đó thiếu sắt sẽ làm cho máu nhạt hơn, đó là lý do vì sao da trở nên xanh xao và nhợt nhạt. Cha mẹ có thể nhận biết rõ nhất thông qua màu sắc lòng bàn tay, mẹ hãy so sánh màu sắc lòng bàn tay của trẻ với lòng bàn tay của bố mẹ hoặc các bạn cùng tuổi khỏe mạnh khác nhé.

Dấu hiệu nhận biết trẻ thiếu sắt - VnExpress Đời sống

Quan sát lòng bàn tay của trẻ có thể nhận biết dấu hiệu trẻ thiếu sắt

Khó thở

Trẻ cảm thấy khó thở do thiếu sắt nồng độ hemoglobin thấp dẫn đến nồng độ oxy cũng sẽ thấp, do đó cơ thể không thể vận chuyển oxy đến các cơ và mô một cách hiệu quả. Khi đó nhịp thở của trẻ sẽ tăng – trẻ khó thở khi trẻ gắng sức.

Đau đầu và chóng mặt

Khi nồng độ huyết sắc tố thấp trong các tế bào hồng cầu có nghĩa là không đủ oxy đến các tế bào não. Do đó, các mạch mão trong não có thể sức lên và gây ra áp lực khiến trẻ đau đầu và chóng mặt.

Mặc dù có nhiều nguyên nhân gây ra đau đầu, nhưng nếu trẻ đau đầu thường xuyên kèm theo chóng mặt có thể là dấu hiệu của việc thiếu sắt.

Tóc và da khô

Đây là một trong các dấu hiệu thiếu sắt ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ.

Khi thiếu sắt, cơ thể sẽ điều hướng oxy đến các chức năng quan trọng hơn, khi đó da và tóc sẽ thiếu oxy và trở nên khô, yếu. Nặng hơn có thể gây ra rụng tóc.

Sưng, đau lưỡi và xung quanh miệng

Đôi khi chỉ cần nhìn vào bên trong hoặc xung quanh miệng trẻ cha mẹ có thể nhận biết được trẻ có đang thiếu máu do thiếu sắt hay không.

Các dấu hiệu trẻ thiếu sắt bao gồm: lưỡi trẻ bị sưng, viêm, nhợt nhạt hoặc nhẵn mịn một cách kỳ lạ.

Nguyên nhân là do huyết sắc tố thấp do thiếu sắt khiến lưỡi trở nên nhợt nhạt, trong khi nồng độ Myoglobin thấp khiến lưỡi bị đau và sưng. Myoglobin là một loại protein tương tự như hemoglobin, là sắc tố hô hấp mang oxy chính đến các mô cơ, ở đây là các cơ lưỡi.

Thiếu sắt cũng gây nên tình trạng khô miệng, nứt khóe miệng hoặc loét miệng.

Móng tay giòn, dễ gãy

Một triệu chứng do thiếu sắt ít phổ biến hơn là móng tay giòn hoặc hình muỗng – hay còn gọi là Koilonychia.

Image: Koilonychia - MSD Manual Professional Edition

Đây là một triệu chứng hiếm gặp và thường chỉ thấy trong các trường hợp thiếu máu nặng do thiếu sắt. Khi đó, móng tay giòn, dễ gãy và nứt, nặng hơn phần giữa của móng bị lõm xuống và các cạnh bị nâng lên tạo thành đường cong như chiếc muỗng.

Trẻ biếng ăn, kém hấp thu

Trẻ thiếu máu do thiếu sắt sẽ luôn cảm thấy mệt mỏi ngay cả trong những hoạt động bình thường, do đó trẻ thiếu máu do thiếu sắt kéo dài thường chán ăn, ăn không ngon miệng, chậm phát triển cả về thể chất lẫn trí tuệ. Mà dấu hiệu trẻ sơ sinh thiếu sắt là tăng cân chậm và bỏ bú, trẻ phát triển chậm hơn.

Trẻ bỏ bú đột ngột - Nguyên nhân và cách xử lý dành cho mẹ bỉm ...

Trẻ sơ sinh thiếu sắt có biểu hiện gì?

Suy giảm hệ miễn dịch

Sắt tham gia vào cấu tạo nên các enzyme hệ miễn dịch nên thiếu sắt dẫn đến suy giảm miễn dịch ở trẻ. Trẻ dễ bị các tác nhân gây bệnh bên ngoài xâm nhập làm cho trẻ thường xuyên ốm vặt và viêm đường hô hấp, nhiễm trùng tiêu hóa…

Các dấu hiệu khác:

Ngoài các biểu hiện thường gặp thì một số dấu hiệu thiếu sắt khác ít gặp hơn bao gồm:

  • Bàn tay và bàn chân lạnh: thiếu sắt oxy ít được cung cấp đến bàn tay và bàn chân. Do đó nhiều trẻ sẽ thấy lạnh hơn so với bình thường hoặc có bàn tay và bàn chân lạnh.
  • Đánh trống ngực: là một triệu chứng khác của thiếu máu thiếu sắt do nồng độ hemoglobin thấp khiến tim phải làm việc vất vả hơn để mang oxy. Điều này dẫn đến nhịp tim không đều hoặc tim đập nhanh bất thường.
  • Trẻ học tập kém: trẻ trong độ tuổi thường kém tập trung, giảm trí nhớ, hay cáu kỉnh, gắt gỏng… do thiếu sắt.

Thiếu hụt sắt ở trẻ có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm, trong đó điển hình nhất là thiếu máu. Thiếu máu nếu không điều trị kịp thời sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe của trẻ. Do đó phát hiện sớm các dấu hiệu trẻ thiếu sắt sẽ giúp phòng ngừa các biến chứng và cho trẻ một cơ thể phát triển khỏe mạnh hơn.

 

Leave a reply

Please enter your comment!
Please enter your name here